Veel gestelde vragen

Lingewaard kiest

Op maandag 14 maart, dinsdag 15 maart en woensdag 16 maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen.

Op woensdag 16 maart is het verkiezingsdag. Alle stembureaus zijn dan open.
Op maandag 14 maart en dinsdag 15 maart zijn een beperkt aantal stembureaus open.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen kiest u de leden van de gemeenteraad in uw gemeente. De gemeenteraad beslist over plannen en regels in de gemeente. Bijvoorbeeld over afval, verkeer en woningbouw. De kandidaten met de meeste stemmen komen als raadslid in de gemeenteraad.

Informatie over partijen en kandidaten waar u op kunt stemmen

Alle informatie over de politieke partijen en kandidaten die meedoen aan de verkiezingen kunt u vinden onder Politieke partijen. Ook kunt u de StemWijzer invullen om te kijken welke politieke partij het best bij u past.

U ontvangt voor de verkiezing thuis een overzicht met alle kandidaten waarop u kunt stemmen.

 

U mag stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • U bent 18 jaar of ouder;
  • U heeft de Nederlandse nationaliteit;
  • U woont in een Nederlandse gemeente;
  • U bent niet uitgesloten van het kiesrecht.

Inwoners van Nederland die niet de Nederlandse nationaliteit hebben, mogen in sommige gevallen toch stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat gaat om 3 groepen:

  • EU-burgers;
  • Niet-Nederlandse inwoners die geen EU-burger zijn, als zij op de dag van kandidaatstelling (31 januari 2022) 5 jaar legaal en onafgebroken in Nederland verblijven of een geldige verblijfstitel hebben;
  • Niet-EU-burgers die in dienst zijn van een internationale organisatie of andere staat (diplomatieke dienst).

Meer informatie over wie er mag stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen leest u op de website van de Kiesraad.

Kiesrecht voor mensen met een verstandelijke beperking

Ook mensen met een verstandelijke beperking hebben kiesrecht. Zij moeten zelfstandig hun stem uit kunnen brengen.

Uitgesloten van kiesrecht

Een rechter kan bij bepaalde misdaden een gevangene uitsluiten van het kiesrecht. Dit is een bijzondere maatregel bij de opgelegde straf. Deze maatregel wordt niet vaak opgelegd. Mensen die zijn uitgesloten van het kiesrecht ontvangen als er een verkiezing is geen stempas van hun gemeente.

Gevangenen of mensen in een huis van bewaring zijn dus niet automatisch uitgesloten van het stemrecht. Zij kunnen alleen meestal niet zelf naar een stembureau, tenzij ze daar apart verlof voor krijgen. Daarom kunnen zij alleen hun stem uitbrengen door iemand anders voor hen te laten stemmen (machtigen). Dit is geregeld in de Kieswet.

U ontvangt uw stempas voor de gemeenteraadsverkiezingen op zijn laatst woensdag 2 maart 2022.

Raakt u uw stempas kwijt, of heeft u deze niet ontvangen, vraag dan persoonlijk een vervangende stempas aan. Dit kan online. Doe dit voor 11 maart 2022.

Online vervangende stempas of kiezerspas aanvragen

Wilt u het liever niet online regelen? Dan kunt u de vervangende stempas ook schriftelijk of mondeling op het gemeentehuis aanvragen. Dat kan tot vrijdag 11 maart 2022 17.00 uur. Daarna is het niet meer mogelijk om een nieuwe stempas aan te vragen.

 

Uw stem uitbrengen

Met uw stempas en een geldig identiteitsbewijs kunt u op woensdag 16 maart 2022 stemmen in alle stembureaus in uw gemeente. Ook op maandag 14 en dinsdag 15 maart is in elke gemeente een aantal stembureaus al open.

Op het stembureau ontvangt u een stembiljet en een rood potlood. Deze neemt u mee in het stemhokje. U kleurt het rondje in voor de naam van de persoon op wie u wilt stemmen.

Heeft u uw keuze gemaakt? Dan vouwt u het stembiljet zo op dat niemand uw keuze kan zien. Hierna stopt u het stembiljet in de stembus.

De stemming is geheim. De stemhokjes in het stembureau staan zo,  dat niemand kan zien op wie u stemt. Alleen mensen met een lichamelijke beperking mogen hulp krijgen in het stemhokje.

Blanco stem bij verkiezingen

Wilt u geen kandidaat kiezen maar wel gebruik maken van uw stemrecht? Dan kunt u een blanco stem uitbrengen. U gaat dan wel naar het stembureau, maar kiest geen kandidaat. U vult dus niets in op het stembiljet.

Uw blanco stem heeft alleen een symbolische betekenis en geen invloed op de zetelverdeling. Een blanco stem of een niet-uitgebrachte stem gaat dus niet naar de grootste partij. Een blanco stem telt wel voor de opkomst van de verkiezing.

Verkeerd ingevuld stembiljet of vergissing

Als u op het stembiljet meerdere vakjes inkleurt of op het formulier tekent of schrijft, is uw stem ongeldig. Heeft u per ongeluk uw stembiljet ongeldig gemaakt of heeft u zich vergist? Dan mag u eenmalig een nieuw stembiljet vragen bij de stembureauleden in het stembureau.

Wilt u een andere kiezer machtigen om voor u te stemmen? Vul dan de achterkant van uw stempas in en onderteken deze. Laat de persoon die voor u gaat stemmen de achterkant van uw stempas ook ondertekenen. Deze persoon neemt uw stempas en een kopie van uw identiteitsbewijs mee. Dat mag ook een goed leesbare afbeelding van uw identiteitsbewijs zijn op een smartphone of tablet.

Veilige kopie maken met KopieID-app

Met de app KopieID van de Rijksoverheid maakt u op een veilige manier een kopie van uw identiteitsbewijs. U kunt dan de foto en het burgerservicenummer (BSN) onleesbaar maken.

Let op: kijk goed op uw ID-bewijs waar uw BSN staat. Dit nummer kan zich ook bevinden in een (machineleesbare) strook onderaan het document. Maak ook daar uw BSN onleesbaar. Uw naam, geboortedatum, handtekening en de geldigheidsduur van het document zijn nodig voor de identificatie. Deze gegevens mag u dus niet onleesbaar maken.

Zie verder: Hoe maak ik met de KopieID-app een veilige kopie van mijn identiteitsbewijs?

Als de stembureaus gesloten zijn, tellen de leden van elk stembureau de stemmen die in de stembussen zitten. U mag hiernaar komen kijken. De voorzitter van het stembureau zorgt ervoor dat het tellen goed verloopt.

Tellen van de stemmen

Op 16 maart 2022 om 21.00 uur sluiten alle stembureaus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Daarna tellen de mensen van het stembureau het aantal:

  • Geldige stemmen;
  • Stemmen per lijst (politieke partij);
  • Stemmen per kandidaat;
  • Blanco stemmen;
  • Ongeldige stemmen.

Ongeldige stemmen

Een stem is bijvoorbeeld ongeldig als er meer dan 1 witte stip rood is gemaakt. Of als er aantekeningen op staan waardoor de teller kan lezen wie de kiezer is.

De vaststelling van de uitslag gebeurt in een paar stappen. Dit staat in de Kieswet.

Het vaststellen van de uitslag van de verkiezingen gaat zo:

  1. De stembureaus tellen handmatig de stemmen, in het stembureau.
  2. De stembureaus brengen hun uitslagen naar de gemeente.
  3. Gemeenteambtenaren tellen de uitslagen van de stembureaus bij elkaar op.
  4. Op maandag 21 maart 2022 om 10.00 uur stelt het gemeentelijk centraal stembureau de uitslag vast, op basis van de uitslagen van de stembureaus.

Op 30 maart 2022 treden de zittende gemeenteraadsleden af en is de eerste vergadering van de nieuwe gemeenteraad.

De gemeente neemt vanwege het coronavirus maatregelen om te zorgen dat u veilig kunt stemmen.

Iemand machtigen om voor u te stemmen

Heeft u klachten die passen bij het coronavirus? Blijf thuis en laat u testen. U kunt iemand anders vragen om voor u te stemmen. Dat heet machtigen.

Maatregelen op het stembureau

  • De gemeente richt de stemlokalen zo in dat het mogelijk is voor kiezers om onderling afstand te houden.
  • Er staat een stembureaulid bij de ingang dat u welkom heet en uitleg kan geven over de voorzorgsmaatregelen in het stemlokaal.

 

Toegankelijkheid stembureaus

Alle stembureaus moeten toegankelijk zijn voor kiezers met een lichamelijke beperking. Zo moeten de stembureaus voor bijvoorbeeld kiezers in een rolstoel goed bereikbaar zijn.

Heeft u vragen over de toegankelijkheid van een stembureau? Kijk op www.ongehinderd.nl 

Hulp voor kiezers met een lichamelijke beperking

Kunt u door een lichamelijke beperking zelf niet stemmen? Dan mag u hulp krijgen in het stemhokje. Bijvoorbeeld als u slechtziend of blind bent of de ziekte van Parkinson heeft. U kunt zelf iemand meenemen om te helpen, of een stembureaulid om hulp vragen.

Stemmen met een visuele beperking

In alle stembureaus hangt een vergrote kandidatenlijst. Daarnaast moet in elk geval 1 leesloep aanwezig zijn, die de tekst op het stembiljet vergroot. Ook moet in het stemhokje goede verlichting zijn. Sommige gemeenten hebben een speciale mal met audio-ondersteuning voor kiezers met een visuele beperking.

Voor kiezers met een visuele beperking is er ook een digitaal toegankelijke versie van de stempas en van het volmachtbewijs.

Analfabeten en kiezers die geen Nederlands spreken

Bent u analfabeet of beheerst u de Nederlandse taal niet (of niet goed)? Dan mag u geen hulp krijgen bij het stemmen. U mag buiten het stemhokje wel uitleg krijgen over hoe het stembiljet werkt. Maar u mag geen hulp krijgen in het stemhokje.

Kiezers met een (licht) verstandelijke beperking

Heeft u een (licht) verstandelijke beperking? Dan mag u geen hulp krijgen in het stemhokje. Wel mag u buiten het stemhokje uitleg krijgen over hoe het stembiljet werkt. Veel gemeenten en maatschappelijke organisaties organiseren voor de verkiezingen trainingen over het stemmen. Daarnaast kunnen kiezers met een verstandelijke beperking uitleg krijgen en oefenen op Hoewerktstemmen.nl.

Kiezers met een mentor, bewindvoerder of curator

Heeft u een wettelijke vertegenwoordiger, bijvoorbeeld een mentor, bewindvoerder of curator? Dan mag u zelf stemmen. Het kiesrecht is een persoonlijk recht dat alleen voor de kiezer is.

U mag er zelf voor kiezen om iemand te machtigen om voor u te stemmen. Dit geldt ook als u onder curatele staat. U moet dat zelf aan iemand anders vragen.

Kiezers die geen handtekening kunnen zetten

Wilt u iemand machtigen, maar kunt u geen handtekening zetten? En staat op uw identiteitsdocument “niet in staat tot tekenen”? Dan hoeft u de schriftelijke volmacht of de machtiging via uw stempas niet te ondertekenen. De gemeente of het stembureau controleert of de opmerking ‘’niet in staat tot tekenen’’ in uw identiteitsdocument staat. Als dat zo is, kan iemand anders voor u stemmen.

Om het risico op verspreiding van het corona-virus zo klein mogelijk te houden is het ook mogelijk om al op maandag 14 maart en dinsdag 15 maart te gaan stemmen. We streven naar een goede spreiding over de dagen. De piekmomenten zijn tussen 7.30 uur en 9.00 uur, tussen 12.00 uur en 13.00 uur en tussen 16.00 uur en 18.00 uur.

Heeft u tijdens de verkiezingen coronaklachten of zit u in quarantaine? Kom dan niet naar het stembureau. Machtig een andere kiezer om uw stem uit te brengen. Zie hier hoe je een andere kiezer machtigt.

Degene die gaat stemmen heeft hiervoor een kopie nodig van het identiteitsbewijs van de stemgerechtigde die de volmacht afgeeft. De Rijksoverheid heeft hiervoor een app ontwikkeld: de KopieID-app. Via deze app kunt u op een veilige manier een kopie van uw identiteitsbewijs delen.

Achterop uw stempas vindt u meer informatie over het afgeven van een volmacht.